مطالعه پروژه‏ های برقابی درجنوب کشور

یک نیروگاه آبی نیروگاهی است که برای استفاده از انرژی جنبشی آب جاری رودخانه‏ ها ساخته می شود . این‏گونه نیروگاه‏ها عموماً برای رودخانه‏ هایی قابل اجرا و دارای توجیه اقتصادی است، که دارای شیب زیاد باشد. اجزاء این طرح شامل یک بند انحرافی جهت آبگیری و انحراف جریان رودخانه به یک مجرای انتقال آب است.       این مجرا عموماً به یک حوضچه تعادل منتهی می‏گردد، که وظیفه آن تنظیم جریان آب ورودی به نیروگاهی است که با یک یا چند توربین آبی تولید برق می‏ نماید. آب مازاد بر نیاز نیروگاه هم مجدداً از حوضچه تعادل به رودخانه بر می‏ گردد. انتقال جریان آب به توربین ‏ها از طریق لوله پنستاک انجام می‏ گیرد. هر اندازه که شیب رودخانه بیشتر باشد، ارتفاع فشاری در واحد طول افزایش یافته و در نتیجه طول پنستاک کوتاه‏تر و هزینه اجرای پروژه کمتر خواهد بود.

پروژه‏های برقابی مطالعه و طراحی شده توسط مهندسین مشاور حاسب فارس

بسیاری از رودخانه‏ های جاری در حوزه زاگرس به دلیل طبیعت کوهستانی منطقه در مقاطعی از مسیر خود از شیب زیادی بر خوردار می‏ باشند، به طوری که اجرای پروژه‏ های برقابی رودخانه ‏ای را در چنین مقاطعی توجیه‏ پذیر می‏ سازد. احداث نیروگاه‏های آبی با استفاده از انرژی جنبشی جریان آب رودخانه‏ ها طی دهه‏ های اخیر در کشور ما ایران قوت گرفته است که اولین نمونه اجرا شده آن در استان فارس مورد نیروگاه برقابی سپیدان است که ایده آن توسط آقایان دکتر محمود جوان و مهندس پرهام جواهری مطرح گردید و پس از طراحی و احداث به موفقیت‏ های چشم‏گیری دست یافت. عملکرد این پروژه همراه با کارهای دیگری که در این زمینه در استان‏های مجاور به خصوص در استان کهگیلویه و بویراحمد انجام گرفت منجر گردید که دفتر منطق ه‏ای نیروگاه‏ های برق آبی- جنوب غرب کشور وابسته به معاونت عمران و صنایع روستایی وزارت جهاد کشاورزی نسبت به شناسایی تعدادی از نهرها و رودخانه‏ هایی که در ظاهر دارای شرایط اولیه مناسب بودند، اقدام نماید. از میان این رودخانه و نهرها، قرارداد مطالعات ۸ مورد در تاریخ ۱۳۸۰/۱۱/۰۷ با این مشاور منعقد گردید. این موارد شامل: ۱)رودخانه دشت روم؛ ۲) تعداد لوله پنستاکرودخانه سپیدار؛ ۳)رودخانه شور؛ ۴) رودخانه پیچاب؛ ۵) رودخانه مارون؛ ۶) چشمه گجستان؛ ۷)رودخانه تنگ نالی؛ ۸) رودخانه تسوج.می‏ باشند که همه آنها به جز گجستان و رودخانه شور که در شهرستان ممسنی استان فارس قرار دارند ما‏بقی در استان کهگیلویه و بویراحمد جریان دارند. پس از انجام مطالعات مرحله شناسایی معلوم گردید که جریان رودخانه های تنگ‏نالی، تسوج و چشمه گجستان در هیچ مقطعی از شرایط ایده‏ آل برای احداث نیروگاه های برقی – آبی برخوردار نیستند و بنابراین مطالعات تکمیلی بر روی ۵ مورد دیگر متمرکز گردید.
در نهایت پس از مطالعات مفصل بر روی جریان‏های مذکور شامل بخش‏ های هواشناسی، هیدرولوژی، هیدرومتری، زیست‏ محیطی رودخانه، زمین ‏شناسی، اقتصادی، اجتماعی، هیدرولیک، هیدرو‏انرژی، سازه ساختمان نیروگاه، مخزن ذخیره، مسیر انتقال و حوضچه تعادل نسبت به طراحی نیروگاه‏های مذکور اقدام گردید که خلاصه نتایج بدست آمده به صورت خلاصه در جدول زیر ارائه شده است.